info@zeefdruk-info.nl

Chemicaliën



Op deze pagina bieden wij u technische hulp in de vorm van het verklaren van begrippen en het leveren van achtergrondinformatie over chemische stoffen. Wij hopen u hiermee wegwijs te maken in deze materie, omdat u er vroef of laat mee in aanraking komt. Heeft u vragen op dit gebied? Laat het ons weten via ons e-mail adres of de pagina Wandelgangen. U kunt van een reactie verzekerd zijn.
 

Op deze pagina:
 Indeling oplosmiddelen in K-klassen
R- en S-zinnen
Etikettering, gevarensymbolen
ESV/Eural lijst

Indeling van reinigings- en oplosmiddelen in K-klassen 

Steeds vaker wordt u geconfronteerd met de indeling van reinigings- en oplosmiddelen in K-klassen. Zo is het gebruik van reinigingsmiddelen in de K0 en K1 klasse niet meer toegestaan. Echter, het gebruik van K2 middelen voor tussenreiniging is in de praktijk veelal moeilijk, wegens de trage droging. Wat houdt die K-klasse in? Het geeft u een indicatie van de mate van verdamping van het betreffende middel. Hoe hoger de K-waarde, hoe langzamer de verdamping. Een langzame verdamping geeft weliswaar tragere droging van het middel, maar daar staat tegenover  dat de gebruiker in mindere mate aan schadelijke dampen wordt blootgesteld. 

Onder welke klasse een bepaald wasmiddel valt is afhankelijk van zijn vlampunt. Met het vlampunt wordt bedoeld: de temperatuur waarbij een stof spontaan tot ontbranding komt als deze in contact komt met een ontstekingsbron (zoals een brandende sigaret, een vonk of zelfs rechtstreekse zonnestralen). Wat het vlampunt van uw reinigingsmiddel is kunt u onder het kopje 'Vlampunt' terugvinden in paragraaf 9 van het bijbehorende VIB (veiligheidsinformatieblad). We onderscheiden officieel 3 soorten K-klassen, te weten: 
K1
Hieronder vallen de oplosmiddelen met een vlampunt van minder dan 21°C. Een voorbeeld hiervan is de welbekende ouderwetse 'spoelthinner', die werd gebruikt  als reinigingsmiddel voor de drukramen.
K2
Hieronder vallen de reinigingsmiddelen die een vlampunt hebben van 21-55°C. Voorbeelden hiervan zijn de conventionele reinigingsmiddelen, die vaak een vlampunt van 40-45°C hebben en waarvan veel drukkers maar moeilijk afscheid kunnen nemen. 
K3
Hieronder vallen de oplosmiddelen met een vlampunt van 55-100°C. Hierbij kunt u denken aan de huidige alternatieve reinigingsmiddelen, die niet zelden een vlampunt hebben van 60-65°C. 

Daarnaast kennen we ook nog twee andere officieuze K-klassen, te weten:
K0
Dit zijn de oplosmiddelen met een vlampunt onder de 0°C. Deze kunnen dus al tot ontbranding gaan bij temperaturen onder het vriespunt.
K4
De officieuze klasse welke aangeeft dat we onder andere te maken hebben met de zogenaamde High Boiling Solvents (kortweg HBS). Het vlampunt van deze stoffen ligt boven de 100°C. Daarnaast horen bij deze groep ook de Vegetable Cleaning Agents (kortweg VCA) of de reinigingsmiddelen op basis van esters.

N.B. In een aantal gevallen kan het voorkomen dat u de term K-klasse niet terug kunt vinden op het etiket of het veiligheidsinformatieblad. Let dan op de term 'A'. In veel gevallen wil het nog wel eens voorkomen dat de leverancier zijn wasmiddel volgens de Duitse methode indeelt. Met bijvoorbeeld A III wordt dan een K3-wasmiddel bedoeld. 

Om u een inzicht te geven in de verdampingssnelheid van de verschillende reinigingsmiddelen in de K-klassen, is hieronder een tabel opgenomen, waarin wordt aangegeven hoeveel van een bepaalde hoeveelheid wasmiddel uit een K-klasse binnen 24 uur is verdampt. 

K-klasse                                Percentage dat verdampt
K0 - vlampunt < 0°C              100% (zeer snelle verdamping!)
K1 - vlampunt 0-<21°C           100%
K2 - vlampunt 21-< 55°C          40%
K3 - vlampunt 55-< 100°C          5%
K4 - vlampunt vanaf 100°C        0%

<<TERUG

R- en S-zinnen

Op verpakkingen van alle chemische stoffen dienen R- en S-zinnen voor te komen, ook bij naderhand afgevulde kleinere verpakkingen. Deze geven aan welke bijzondere gevaren het gebruik van de stof met zich meebrengt (de Risc zinnen) en de daarbij behorende veiligheidsaanbevelingen (de Safety zinnen). Ze corresponderen met punt 15 van de VIB's (Veiligheids Informatiebladen), die bij het product worden geleverd. De R- en S-zinnen behoren in de Nederlandse taal gesteld te zijn. Mocht u onverhoopt te maken krijgen met een andere taal, dan kunt u aan de hand van de nummers de Nederlandse zinnen erbij vinden.

De R- en S-zinnen kunnen onderhevig zijn aan wijzigingen. Wij zullen die steeds direct doorvoeren, zodat u altijd over de laatste versie kunt beschikken.

Klik HIER of op het PDF logo bij de titel, om de R- en S-zinnen als PDF file te bekijken en/of te printen.
Om terug te gaan naar de site, klikt u op de knop VORIGE of BACK (pijl naar links) van uw browser.

 <<TERUG

Etikettering, gevarensymbolen

Op verpakkingen van veel chemische stoffen moet een etiket aanwezig zijn, waarop gevarensymbolen staan, compleet met hun onderliggende R- en S-zinnen. Op de werkplek kan in een oogopslag worden vastgesteld welke eigenschappen de betreffende stoffen hebben en vooral hoe men zich tegen de mogelijke nadelige invloeden kan beschermen. Ook als de stoffen worden overgevuld in kleinere verpakkingen, blijft de verplichting tot etikettering bestaan. De etikettering is bedoeld als directe herkenning voor de werknemers, die in combinatie met een uittreksel van de Veiligheids Informatiebladen (VIB's) doeltreffende voorzorgen kunnen nemen.

De etiketteringsvoorschriften kunnen onderhevig zijn aan wijzigingen. Wij zullen die steeds direct doorvoeren, zodat u altijd over de laatste versie kunt beschikken.

Klik HIER of op het PDF logo bij de titel, om de Etikettering en gevarensymbolen als PDF file te bekijken en/of te printen.
Om terug te gaan naar de site, klikt u op de knop VORIGE of BACK (pijl naar links) van uw browser.

 <<TERUG

ESV/Eural

Van de diverse soorten inkten die met regelmaat in de zeefdrukbranche worden ingezet zullen restanten in een vroeg of later stadium als afval gekenmerkt worden. Enige onduidelijk met andere druktechnieken en de daarvoor specifieke inkten blijken veelvuldig een onderwerp van discussie te zijn. Om aan die onduidelijkheid een einde te maken zijn er regels of classificaties vastgelegd. Ook specifiek voor onze sector. De classificatie is verwerkt in de nieuwe lijst met ŒEisen voor de Samenstelling en Verwerking van hulpstoffenš (Eural/ESV-lijst), wat een onderdeel is van de Milieubeleidovereenkomst (MBO). In de nieuwe ESV-lijst zijn voor alle grond- en hulpstoffen in de grafische industrie aangegeven of het gevaarlijk- of bedrijfsafval is met de bijbehorende Eural nummers. Uit deze lijst blijkt dat de in onze branche ingezette inkten en toevoegingsmiddelen vallen onder de noemer gevaarlijk afval. Een uitzondering kan gemaakt worden bij pure waterinkten die geen oplosmidddelen en -schadelijke- toevoegingsmiddelen bevatten.

De bijbehorende Inleidings-Pdf geeft ook meer duidelijk dat u als ondernemer verantwoordelijk blijft voor de afvalstroom. Aangezien de Eural/ESV-lijst geen onderscheid maakt naar merk, wordt van de ondernemer verwacht dat deze in geval van bijzondere producten (bijzondere soorten inkten) niet klakkeloos de ESV-lijst aanhoudt, maar op eigen initiatief bepaalt of een dergelijk product gevaarlijk afval is. Dit ondermeer aan de hand van de door de leveranciers verstrekte Veiligheids Infomatie Bladen.

Inleiding (klik op het PDF logo)


ESV/Eural lijst (klik op het PDF logo)


 <<TERUG

U heeft het programma Adobe Acrobat Reader nodig om de PDF files te openen. Mocht u dat nog niet hebben, dan is het gratis te downloaden van de Adobe site. Klik daarvoor op de Acrobat Reader knop hier beneden.