Chemicaliën

Indeling van reinigings- en oplosmiddelen in K-klassen
Steeds vaker wordt u geconfronteerd met de indeling van reinigings- en oplosmiddelen in K-klassen. Zo is het gebruik van reinigingsmiddelen in de K0 en K1 klasse niet meer toegestaan. Echter, het gebruik van K2 middelen voor tussenreiniging is in de praktijk veelal moeilijk, wegens de trage droging. Wat houdt die K-klasse in? Het geeft u een indicatie van de mate van verdamping van het betreffende middel. Hoe hoger de K-waarde, hoe langzamer de verdamping. Een langzame verdamping geeft weliswaar tragere droging van het middel, maar daar staat tegenover  dat de gebruiker in mindere mate aan schadelijke dampen wordt blootgesteld.

Onder welke klasse een bepaald wasmiddel valt is afhankelijk van zijn vlampunt. Met het vlampunt wordt bedoeld: de temperatuur waarbij een stof spontaan tot ontbranding komt als deze in contact komt met een ontstekingsbron (zoals een brandende sigaret, een vonk of zelfs rechtstreekse zonnestralen). Wat het vlampunt van uw reinigingsmiddel is kunt u onder het kopje ‘Vlampunt’ terugvinden in paragraaf 9 van het bijbehorende VIB (veiligheidsinformatieblad). We onderscheiden officieel 3 soorten K-klassen, te weten:

K1

Hieronder vallen de oplosmiddelen met een vlampunt van minder dan 21°C. Een voorbeeld hiervan is de welbekende ouderwetse ‘spoelthinner’, die werd gebruikt  als reinigingsmiddel voor de drukramen.

K2

Hieronder vallen de reinigingsmiddelen die een vlampunt hebben van 21-55°C. Voorbeelden hiervan zijn de conventionele reinigingsmiddelen, die vaak een vlampunt van 40-45°C hebben en waarvan veel drukkers maar moeilijk afscheid kunnen nemen.

K3

Hieronder vallen de oplosmiddelen met een vlampunt van 55-100°C. Hierbij kunt u denken aan de huidige alternatieve reinigingsmiddelen, die niet zelden een vlampunt hebben van 60-65°C.

Daarnaast kennen we ook nog twee andere officieuze K-klassen, te weten:

K0

Dit zijn de oplosmiddelen met een vlampunt onder de 0°C. Deze kunnen dus al tot ontbranding gaan bij temperaturen onder het vriespunt.

K4

De officieuze klasse welke aangeeft dat we onder andere te maken hebben met de zogenaamde High Boiling Solvents (kortweg HBS). Het vlampunt van deze stoffen ligt boven de 100°C. Daarnaast horen bij deze groep ook de Vegetable Cleaning Agents (kortweg VCA) of de reinigingsmiddelen op basis van esters.

N.B. In een aantal gevallen kan het voorkomen dat u de term K-klasse niet terug kunt vinden op het etiket of het veiligheidsinformatieblad. Let dan op de term ‘A’. In veel gevallen wil het nog wel eens voorkomen dat de leverancier zijn wasmiddel volgens de Duitse methode indeelt. Met bijvoorbeeld A III wordt dan een K3-wasmiddel bedoeld.

Om u een inzicht te geven in de verdampingssnelheid van de verschillende reinigingsmiddelen in de K-klassen, is hieronder een tabel opgenomen, waarin wordt aangegeven hoeveel van een bepaalde hoeveelheid wasmiddel uit een K-klasse binnen 24 uur is verdampt.

K-klasse Percentage dat verdampt
K0 – vlampunt < 0°C               100% (zeer snelle verdamping!)
K1 – vlampunt 0-<21°C           100%
K2 – vlampunt 21-< 55°C        40%
K3 – vlampunt 55-< 100°C      5%
K4 – vlampunt vanaf 100°C    0%