Overzicht sociale verzekeringen
per 1 januari 2009

Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 januari 2008 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan het wettelijk minimumloon (WML). Het minimumloon stijgt van € 1356,60 naar € 1381,20 euro bruto. De aanpassingen zijn nodig omdat ook de lonen en de prijzen de afgelopen tijd zijn gestegen. Ook kinderbijslag (die valt onder de minister voor jeugd en gezin) gaat omhoog.

AOW’ers zien hun netto uitkering bijvoorbeeld met tussen de 8,00 en de 34,00 euro per maand stijgen. Hoe hoog het bedrag is, hangt af van de persoonlijke situatie. De netto-uitkering van een alleenstaande AOW’er gaat bijvoorbeeld met ruim 7,00 euro omhoog naar 932,14 euro per maand. Echtparen waarvan beide partners 65 jaar of ouder zijn, krijgen in totaal netto 12,00 euro per maand erbij. Hun gezamenlijke netto-uitkering komt dan uit op 1271,80 euro per maand. Dat is exclusief vakantietoeslag en de tegemoetkoming AOW. Deze tegemoetkoming wordt aan alle AOW-ers uitbetaald en het bruto bedrag bedraagt in 2009 36,45 euro per maand.

Ook mensen met WW, WIA en WAO gaan er over het algemeen op vooruit. De uitkeringen worden verhoogd met 1,81%. De absolute stijging is lastiger aan te geven omdat die nog meer dan bij de AOW afhangt van persoonlijke omstandigheden. Zo is bijvoorbeeld ook van belang hoe hoog hun inkomen was voordat zij een uitkering kregen. Voor de berekening van de uitkering geldt bovendien een maximum inkomen; verdient men meer dan telt het deel boven dat maximum niet mee bij het bepalen van de uitkering. Dit zogeheten maximumdagloon wordt per 1 januari 2009 vastgesteld op 183,15 euro bruto per dag.

AOW

AOW’ers die getrouwd zijn of samenwonen hebben elk een eigen recht op een AOW-pensioen. De hoogte daarvan is gelijk aan de helft van het netto minimumloon. De AOW voor een alleenstaande bedraagt 70 procent van het netto minimumloon en dat voor een eenoudergezin 90 procent. Bij die laatste groep gaat het om pensioengerechtigden die een kind hebben jonger dan achttien jaar voor wie zij kinderbijslag ontvangen.

Voor gehuwde AOW’ers van wie de partner jonger is dan 65, gelden afwijkende regels. Normaal gesproken is het pensioen gelijk aan 50 procent van het minimumloon (de uitkering voor een gehuwde). Daarbovenop komt een toeslag van maximaal hetzelfde bedrag (bruto 686,78) (deze toeslag komt overigens te vervallen per 1 januari 2015). Echter, is het recht op pensioen al ingegaan voor 1 februari 1994 dan valt de AOW’er onder een overgangsregeling en is het pensioen 70 procent van het netto minimumloon. De toeslag is dan maximaal 30 procent.

De uitkeringsbedragen per 1 januari 2009. (In deze bedragen is nog geen rekening gehouden met de tegemoetkoming AOW van 36,45 euro bruto.)

De uitkeringsbedragen per 1 januari 2009 zijn in onderstaand overzicht weergegeven.

ANW

De Algemene nabestaandenwet (ANW) is een volksverzekering die recht geeft op een uitkering aan volwassenen van wie de partner is overleden. Het kan gaan om een huwelijkspartner of een partner met wie zij ongehuwd samenwoonden. De uitkering bedraagt maximaal 70 procent van het netto minimumloon. Nabestaanden die een kind verzorgen van 18 jaar of jonger waarvan een ouder is overleden, krijgen daarnaast een inkomensafhankelijke uitkering van 20 procent van het netto minimumloon. Ook weeskinderen komen in aanmerking voor een uitkering.

De hoogte van de ANW-uitkering is afhankelijk van het inkomen van de nabestaande. Uitkeringen worden er geheel van afgetrokken. Van inkomen uit arbeid blijft een deel buiten beschouwing (50 procent van het minimumloon plus een derde deel van het meerdere).

Nabestaanden die voor juli 1996 al een AWW-uitkering (de voorganger van de ANW) ontvingen, krijgen in ieder geval een bodemuitkering van 30 procent van het bruto-minimumloon, ook als hun inkomen hoger uitvalt dan de bovengenoemde inkomensgrens.

In onderstaand overzicht zijn de bruto ANW bedragen opgenomen. De bedragen zijn weergegeven exclusief de tegemoetkoming ANW. Deze bedraagt bruto € 16,78 per maand.

Kinderbijslag

Ieder half jaar worden de kinderbijslagbedragen aangepast. De bedragen groeien mee met de ontwikkeling van de prijzen. Op 1 januari 2009 bedraagt het basisbedrag per kind 278,55 euro. Voor kinderen die op of na 1 januari 1995 geboren zijn, is de hoogte van het kinderbijslagbedrag alleen afhankelijk van de leeftijd van het kind. Voor kinderen die geboren zijn vóór 1 januari 1995 of die na 1 oktober 1994, 6 of 12 jaar worden is de hoogte van het kinderbijslagbedrag ook afhankelijk van het aantal kinderen in het gezin.

Vanaf 1 januari 2009 gelden in de kinderbijslag de volgende bedragen per kind per kwartaal.

I. Kinderen geboren vóór 1 januari 1995 zijn geboren: 12 t/m 17 jaar

Wajong

De Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong) biedt jonge gehandicapten en studenten die arbeidsongeschikt zijn een uitkering op minimumniveau. De grondslag op basis waarvan de uitkering wordt berekend gaat per 1 januari 2009 omhoog. Ook de grondslagen voor Wajong-gerechtigden beneden de 23 jaar, die worden afgeleid van de minimumjeugdlonen, worden op die datum verhoogd.

Per 1 januari 2009 zijn deze bruto grondslagen (exclusief vakantietoeslag) per dag:

Gehuwden	€	63,50
Alleenstaande ouders	€	60,50
Alleenstaanden:
vanaf 23 jaar	€	48,47
22 jaar	€	37,67
21 jaar	€	31,80
20 jaar	€	26,50
19 jaar	€	22,18
18 jaar	€	19,27

Premiepercentages 1 januari 2009

		2008		2009		Verschil
AOW	€	17,90	€	17,90	€	0,00
ANW a)	€	1,10	€	1,10	€	0,00
AWBZ b)	€	12,15	€	12,15	€	0,15
WAO/WIA-basispremie (Aof) b)	€	5,65	€	5,70	€	0,05
Uniforme WAO-premie (Aok) b)	€	0,15	€	0,15	€	0,00
WGA-rekenpremie (Werkhervattingskas) b)	€	0,57	€	0,47	€	-0,10
Awf wekgeverspremie c)	€	4,75	€	4,15	€	-0,60
Awf weknemerspremie d)	€	3,50	€	0,00	€	-3,50
ZVW-Inkomensafhankelijke bijdrage werkgevers e)	€	7,20	€	6,90	€	-0,70
UFO	€	0,78	€	0,78	€	0,00
UFO-ERD ZW	€	0,72	€	0,72	€	0,00
Sectorpremie gemiddeld	€	1,04	€	1,07	€	0,03
Verplichte werkgeversbijdrage kinderopvang f)		0,34	€	0,34	€	0,00
Max. Premieloon werknemersverzekingen	€	177,03	€	183,15	€	6,12
Max. Bijdrageloon ZVW per jaar	€	31.231,00	€	32.369,00	€	1.138,00
Franchise Awf-premie per dag	€	61,00	€	63,00	€	2,00

a) Het UWV heeft de WGA-rekenpremie lager vastgesteld dan in 2008. De effecten op de lasten voor werkgevers zijn neutraal door een hogere WAO/WIA-basispremie (Aof) en sectorpremie.

b) De AWf-premie wordt ten opzichte van 2008 met 0,60%-punt verlaagd naar 4,15%. Deze daling wordt veroorzaakt door de investering die het kabinet doet in verlaging van de lasten op arbeid.

c) De AWf-premie voor werknemers wordt verlaagd naar 0%. Hierdoor dalen de lasten op arbeid, wat een participatiebevorderend effect heeft.

d) De inkomensafhankelijke bijdrage in het kader van de Zvw daalt met 0,3%-punt van 7,2% naar 6,9%.Verzekerden zonder werkgeversvergoeding zijn een inkomensafhankelijke bijdrage verschuldigd van 4,8%.

e) Het UWV heeft de gemiddelde sectorfondspremie 0,03% hoger vastgesteld dan in 2008. Deze verhoging wordt grotendeels veroorzaakt door de sector uitzendbedrijven met een premiestijging van 5,05% naar 6,50%.

Bijstandsuitkeringen - IOAW, IOAZ en WWIK - per 1 januari 2009

De bijstandsuitkeringen gaan per 1 januari 2009 omhoog, omdat het wettelijk minimumloon (WML) stijgt. Ook de uitkeringen voor oudere werkloze werknemers (IOAW), oudere voormalige zelfstandigen (IOAZ) en kunstenaars (WWIK) stijgen. De verhogingen hebben te maken met de stijging van het WML en wijziging van loonbelasting en verzekeringspremies. Door een stijging van het WML, dat een bruto bedrag is, stijgt ook het netto minimumloon.

Voor het berekenen van de bijstandsuitkeringen wordt gekeken naar het netto minimumloon. Dat netto minimumloon wordt ook gebruikt om de bruto uitkeringen voor de IOAW, IOAZ en WWIK vast te stellen. Per 1 januari 2009 is het netto minimumloon, inclusief vakantiegeld € 1283,86 per maand. De bijstandsuitkering voor gehuwden en ongehuwd samenwonenden is daaraan gelijk. Vergeleken met nu gaat de uitkering voor hen met € 10,49 per maand omhoog.

De uitkering voor alleenstaanden tussen de 21 en 65 jaar is gelijk aan 50 procent van het netto minimumloon. Dat is € 641,93 per maand. Alleenstaanden gaan er € 5,24 per maand op vooruit. Alleenstaande ouders krijgen vanaf 1 januari 2009 € 7,34 meer. Hun uitkering is gelijk aan 70 procent van het netto minimumloon. Dat wordt € 898,70 per maand. In alle hierna genoemde bedragen is de vakantie-uitkering begrepen.

Voor de bijstandsuitkering van alleenstaanden en alleenstaande ouders wordt ervan uitgegaan dat zij (woon)kosten met anderen delen. Als dat niet het geval is, kunnen ze in aanmerking komen voor een toeslag van maximaal twintig procent van het netto minimumloon, dus € 256,77 per maand.

Voor bijstandsgerechtigden onder de 21 en boven de 65 jaar gelden aparte normbedragen. De uitkeringen voor 65-plussers komen overeen met de netto AOW-bedragen.

In de bijstandsuitkeringen is een vakantie- uitkering begrepen van 5 procent van die uitkering:
Netto normbedragen voor mensen van 21 tot 65 jaar die een uitkering krijgen op grond van de Wet werk en bijstand.

Netto normbedragen voor mensen van 65 jaar of ouder die een uitkering krijgen op grond van de Wet werk en bijstand;
Gehuwden en ongehuwd samenwonenden

Langdurigheidstoeslag

Bijstandsgerechtigden tussen de 23 en 65 jaar, die langer dan vijf jaar leven van een inkomen op bijstandsniveau en geen perspectief op een baan hebben, komen in aanmerking voor de langdurigheidstoeslag. Deze bedraagt:

Premie voor reïntegratie

Gemeenten mogen bijstandsgerechtigden een premie geven die bijdraagt aan hun arbeidsinschakeling. Die premie is maximaal € 2196,00 per jaar.

Onkostenvergoeding voor vrijwilligerswerk

Onkostenvergoeding voor vrijwilligerswerk

Bijstandsgerechtigden die vrijwilligerswerk doen, krijgen daar soms een onkostenvergoeding voor. Die mogen ze tot een beperkt bedrag houden, zonder dat de hoogte van hun uitkering verandert. Als het gaat om vrijwilligerswerk dat de gemeente noodzakelijk vindt voor re-integratie van een bijstandsgerechtigde, dan mag er per maand maximaal € 150,00 vrij ontvangen worden. Per jaar is het maximum € 1.500,00.

In alle andere gevallen is de grens van de vrij te laten onkostenvergoeding lager: maximaal € 95,00 per maand, met een maximum van € 764,00 per jaar.

Bijstandsgerechtigden die vrijwilligerswerk doen, krijgen daar soms een onkostenvergoeding voor. Die mogen ze tot een beperkt bedrag houden, zonder dat de hoogte van hun uitkering verandert. Als het gaat om vrijwilligerswerk dat de gemeente noodzakelijk vindt voor re-integratie van een bijstandsgerechtigde, dan mag er per maand maximaal € 150,00 vrij ontvangen worden. Per jaar is het maximum € 1.500,00.
In alle andere gevallen is de grens van de vrij te laten onkostenvergoeding lager: maximaal € 95,00 per maand, met een maximum van € 764,00 per jaar.

IOAW en IOAZ

De IOAW (wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers) is bestemd voor oudere langdurig werklozen die 50 jaar of ouder waren op het moment dat zij werkloos werden en voor gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen, ongeacht hun leeftijd.

Voor de IOAZ (wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen) komen mensen van 55 jaar of ouder en gedeeltelijk arbeidsongeschikte ex-zelfstandigen (ongeacht hun leeftijd) in aanmerking die noodgedwongen hun bedrijf of beroep moesten beëindigen.

De IOAW en de IOAZ vullen het totale inkomen van de rechthebbende en zijn partner aan tot bijstandsniveau. Op de hierna volgende grondslagen worden dus de bruto inkomsten van de rechthebbende en zijn of haar partner in mindering gebracht.

Wet werk en inkomen kunstenaars

De Wet werk en inkomen kunstenaars (WWIK) is bedoeld voor kunstenaars die tijdelijk nog niet(geheel)in een eigen inkomen kunnen voorzien. De WWIK kent geen apart uit te betalen vakantie-uitkering. Deze is in de maandelijkse uitkering inbegrepen.

Minimumloon per 1 januari 2009 met 1,81 procent omhoog

De bruto bedragen van het wettelijk minimumloon en het minimumjeugdloon stijgen per 1 januari 2009 met 1,81 procent. De verhoging komt doordat het wettelijk minimumloon aangepast wordt aan de gemiddelde ontwikkeling van de cao-lonen. Op 1 juli 2008 volgt een halfjaarlijkse aanpassing.

Wettelijk bruto minimumloon voor werknemers van 23 jaar en ouder bij een volledig dienstverband per 1 januari 2008 (in euro’s):